Hagel is vaste neerslag die ontstaat in krachtige convectieve wolken, meestal cumulonimbuswolken. Hagel kan de grond bereiken wanneer het daar ruim boven 0 °C is, omdat het beslissende proces kilometers hoger plaatsvindt, waar de lucht vriest. Niet elke onweersbui produceert hagel die de grond haalt en zelfs binnen één bui kan de getroffen strook smal zijn.
Van onderkoelde druppel tot hagelsteen
Stijgstromen voeren waterdruppels naar zeer koude delen van de wolk. Sommige blijven onder 0 °C vloeibaar —onderkoelde druppels— en bevriezen bij contact met een klein ijskiem. Een hagelsteen groeit door meer druppels en ijsdeeltjes op te vangen zolang hij in een gunstig deel van de bui blijft.
De ijslagen zijn geen exacte klok voor een vast aantal rondjes door de wolk. Helder of troebel ijs hangt onder meer af van de hoeveelheid vloeibaar water en de snelheid van bevriezen. De steen valt wanneer de stijgstroom hem niet meer kan dragen of zijn baan hem uit het groeigebied voert.
Wat bepaalt de grootte
Grotere hagel vraagt doorgaans een stijgstroom die zware deeltjes ondersteunt, veel onderkoeld vloeibaar water en voldoende groeitijd. Ook de organisatie en beweging van de bui, windverandering met de hoogte en smelten tijdens de val spelen mee. De grootte is dus niet af te leiden uit alleen een donkere lucht of de duur van de regen.
Vergelijkingen met munten of fruit zijn globaal en verschillen per land. Meet pas na afloop van het gevaar met een liniaal, zonder jezelf bloot te stellen aan bliksem of een volgende buienkern.
Wat een verwachting kan zeggen
Weerdiensten beoordelen gunstige ingrediënten en volgen de ontwikkeling met radar, satelliet en detectienetwerken. Een onweerswaarschuwing die hagel noemt, geeft kans en mogelijke impact aan; zij garandeert geen hagel in elke straat. Geen hagel op jouw plek maakt de waarschuwing niet fout: convectie kan over enkele kilometers sterk verschillen.
Bekijk actuele waarschuwingen van AEMET en lokale instructies. Radar helpt een cel volgen, maar is geen toestemming om een buitenactiviteit tot het laatste moment voort te zetten.
Zo bescherm je jezelf
- Thuis: ga naar binnen, blijf weg van ramen en daklichten en sluit luiken zonder naar buiten te gaan als de bui er al is. Zet losse voorwerpen vooraf vast.
- In de auto: houd deuren en ramen dicht, rem geleidelijk en stop alleen legaal en veilig wanneer zicht ontbreekt. Schuil niet onder bomen en vermijd lage, overstromingsgevoelige plekken.
- Buiten: zoek een degelijk gebouw of gesloten auto met vast dak. Is er geen directe schuilplaats, bescherm hoofd en nek en verlaat open terrein snel.
- Na afloop: let op glas, glad ijs, instabiele takken en gevallen kabels. Klim niet op een nat dak om schade te bekijken.
Een hagelbui kan ook bliksem, windstoten en stortregen brengen. Hoor je donder, volg dan eveneens onze veiligheidsgids voor onweer buiten.
Dit artikel is informatief en vervangt geen actuele waarschuwing of noodbevel.