Sommige wolken lijken nog verlicht terwijl het landschap al donker is. Lichtende nachtwolken tonen fijne blauwe of zilveren draden en golvende sluiers. Ze maken zelf geen licht: ze weerkaatsen zonlicht op uitzonderlijk grote hoogte.
Ver boven gewone weerwolken
De Wereld Meteorologische Organisatie situeert ze in de mesosfeer, ongeveer 80–85 km boven de grond. Ze bestaan uit kleine ijskristallen die op stofdeeltjes ontstaan. Het zijn geen lage regenwolken en ze vormen geen directe aanwijzing voor neerslag aan de grond.
De zon schijnt nog op grote hoogte
Na zonsondergang komen de grond en lagere luchtlagen in de schaduw, terwijl deze hoge wolken nog zonlicht kunnen ontvangen. Hun lichte draden vallen op tegen de donkere achtergrond. De schemering is dus essentieel: bij een te heldere hemel ontbreekt het contrast.
Waarom vooral in de zomer?
De mesosfeer bereikt juist in de zomer haar laagste temperaturen, waardoor daar ijs kan ontstaan. De temperatuur in je tuin zegt daarom niet rechtstreeks wat tientallen kilometers hoger gebeurt. In Europa worden deze wolken vooral tijdens zomernachten op gematigde en hoge breedten gezien. Dit artikel voorspelt geen waarnemingen voor november.
Kijken en herkennen
Kies vrij uitzicht richting de schemeringsboog, in de noordelijke zomer meestal naar het noorden. Gewone lagere wolken kunnen donker afsteken tegen de hogere lichte laag. Ribbels en een zilveren kleur helpen bij herkenning, maar een blauwe foto alleen is geen bewijs. Noteer tijd, plaats en kijkrichting; een reeks beelden geeft meer informatie dan één opname.
Een waarneming is nergens gegarandeerd en zuidelijker zijn ze ongewoon. Verwar ze ook niet met poollicht. Deze gids beschrijft het verschijnsel en geen actuele gebeurtenis. De omslag is een gegenereerde illustratie.
Bronnen
WMO — International Cloud Atlas · WMO — Observations · NASA