Je ziet een bliksemflits en hoort enkele seconden later de donder. Met dat tijdsverschil kun je de afstand tot de ontlading grof schatten: tel de seconden en deel ze door drie voor het aantal kilometers. De methode helpt om te beoordelen of recente ontladingen dichterbij of verder weg plaatsvinden, maar vervangt geen officiële waarschuwing en maakt een bepaalde afstand niet veilig.
De snelle regel: seconden delen door drie
Het licht van de bliksem bereikt je op deze schaal vrijwel onmiddellijk. Geluid beweegt veel langzamer door de lucht: ongeveer 343 meter per seconde bij omstandigheden rond 20 °C. De donder legt daardoor in circa drie seconden één kilometer af.
Geschatte afstand in kilometers = seconden tussen bliksem en donder ÷ 3.
- 3 seconden: ongeveer 1 km.
- 9 seconden: ongeveer 3 km.
- 15 seconden: ongeveer 5 km.
- 30 seconden: ongeveer 10 km.
Hoor je de donder 12 seconden na de flits, dan was die ontlading naar schatting 4 km verderop: 12 ÷ 3 = 4.
Zo meet je het interval
- Begin te tellen zodra je de flits ziet.
- Stop bij het eerste geluid van de donder, niet aan het einde van het gerommel.
- Herhaal de meting bij meerdere flitsen, maar uitsluitend vanuit een beschutte plek.
- Let op de trend: kortere intervallen wijzen erop dat recente ontladingen dichterbij zijn; langere kunnen betekenen dat ze verder weg plaatsvinden.
Elke uitkomst geldt slechts voor één ontlading. Een onweersbui beslaat een groot gebied en de volgende bliksem kan veel dichterbij of in een andere richting optreden. Wolken, bergen en gebouwen kunnen geluid weerkaatsen, waardoor de donder langer of vervormd klinkt.
Waarom het slechts een schatting is
De geluidssnelheid verandert enigszins met de luchttemperatuur en andere atmosferische omstandigheden. Wind beïnvloedt de voortplanting en het begin van de donder is niet altijd scherp te herkennen. Rond daarom af en presenteer de uitkomst niet als een exacte afstand in meters.
De berekening schat de afstand tussen jou en de ontlading die deze donder veroorzaakte. Ze meet niet hoe ver de rand of de kern van de bui ligt en voorspelt niet waar de volgende bliksem inslaat.
Hoor je donder, stop dan met meten en zoek beschutting
Gebruik het interval nooit om te bepalen hoe lang je nog buiten kunt blijven. Hoorbare donder betekent dat elektrische activiteit dichtbij genoeg is om voorzichtig te handelen. Ga naar een degelijk gesloten gebouw of een volledig gesloten voertuig en vermijd water, bergkammen, open terrein, vrijstaande bomen, palen en torens.
De officiële onweersadviezen van MeteoSwiss raden aan water, open en blootgestelde plaatsen en hoge objecten te mijden en bij buitenactiviteiten vooraf schuilmogelijkheden en alternatieve routes te plannen. Lees daarnaast onze praktische gids over veilig handelen bij onweer buiten.
Combineer de telling met radar en waarschuwingen
Het interval tussen flits en donder is een directe lokale waarneming. De radar laat de beweging van neerslag zien en officiële waarschuwingen beschrijven verwachte of waargenomen gevaren voor een groter gebied. Gebruik deze informatie samen.
Controleer actuele waarschuwingen voordat je vertrekt, volg de ontwikkeling onderweg en wacht niet op een kort interval voordat je beschutting zoekt. Een bui kan van koers veranderen, snel sterker worden of bliksem produceren buiten de duidelijkste regenzone.
Kort samengevat
Tel de seconden tussen de flits en het begin van de donder en deel door drie voor een schatting in kilometers. Herhaal dit alleen vanuit beschutting en gebruik meerdere metingen om de trend te zien. De afstand tot de vorige ontlading voorspelt niet waar de volgende komt. Hoor je donder, controleer dan de actuele informatie en zoek dekking.